Groen initiatief

Bewonersinitiatief Seringenstraat: van wonen op vervuilde grond naar ‘klimaatactieve’ straat

In 2010 werd duidelijk dat bewoners van vier adressen in de Seringenstraat op vervuilde grond huisden. Ook de vervallen garageboxen achter hun huizen bleken op vervuilde grond te staan. Voor de bewoners en de eigenaren van de garageboxen een vervelende boodschap, temeer omdat zij zelf de kosten van de bodemsanering zouden moeten betalen. Nu, zeven jaar later, is de situatie ten gunste gekeerd: de grond is schoon en geholpen door gemeente en waterschap is de Seringenstraat hard op weg de eerste ‘klimaatactieve’ straat van Zwolle te worden. Een mooi voorbeeld van hoe we vanuit de gemeente initiatieven in de stad najagen en ondersteunen.

Ryan Hoekman van Proeftuin Water Regio Zwolle mag hier als adviseur communicatie klimaatadaptatie aan meewerken. Een mooie en dankbare rol. ‘Samen met de gemeente, de bewoners, de betrokken projectontwikkelaar, de inmiddels nieuwe eigenaren van de garageboxen en het waterschap hebben we de koppen bij elkaar gestoken. We hebben gekeken hoe we de bodemsanering konden benutten om dit deel van de Seringenstraat zo in te richten dat het bestand is tegen de gevolgen van de klimaatverandering. We noemen dit ook wel ‘klimaatbestendig’ of ‘klimaatadaptief ‘. Met als uiteindelijk resultaat: wonen op schone grond zonder overlast van water en hitte.’

Hell of a job
Annemiek Wiegman van de gemeente Zwolle is vanaf het begin hierbij betrokken. Enthousiaste bewoner en bevlogen initiatiefnemer Adriaan Mosterman is zeer te spreken over hoe zij het heeft opgepakt. ‘Ze is heel pragmatisch te werk gegaan. We zijn begonnen met de vraag hoe we het probleem van de kostbare bodemsanering zouden kunnen oplossen. Pas daarna ging zij voor ons uitzoeken met welke regels we te maken hebben. Dat maakt echt een wereld van verschil! Annemiek heeft ons ook op het spoor gezet van klimaatactieve maatregelen: wat kun je doen en wat kost het? En ze heeft binnen de gemeente de juiste collega’s erbij gezocht: Arne Soels en Ab Brand van de afdeling Ruimtelijke Planvorming. We hebben gemerkt dat het enorm helpt als je iemand hebt die je er doorheen loodst. Het was een ‘hell of a job’, die denk ik niet gelukt was zonder Annemiek.’

Verschillende belangen
Ryan: ‘Mijn rol gedurende het hele proces was het in beeld brengen en bewaken van de verschillende belangen. Uniek bij dit project is dat de belangen van de betrokken partijen (overheid-bewoners-ondernemers) gelijkwaardig zijn. Dit is het nieuwe werken pur sang. Het is een compleet transparant en helder proces met enorm bevlogen betrokkenen.’

Dit bewonersinitiatief is mogelijk geworden door bijdragen in geld of natura van bewoners, ondernemers en overheden. Zo is er vanuit het Stimuleringsfonds Initiatiefrijk Zwolle geld beschikbaar gekomen voor de verdere uitwerking en uitvoering van het initiatief.

Tip van Ryan:
‘Als we aan elkaar laten zien hoe we het doen, kunnen we veel van elkaar leren. Bijvoorbeeld dat het helpt om niet bang te zijn om in zo’n traject te stappen. Als je het initiatief gretig adopteert en er echt onderdeel van bent, kun je er heel veel energie van krijgen. Dat betekent wel dat je uit de veilige modus moet stappen.’

Tip van Adriaan:
‘Ga als gemeente eerst aan de slag met de vraag hoe we het samen op kunnen lossen en kijk daarna met welke regels we te maken hebben. In deze volgorde en niet andersom, dat is een wereld van verschil! Kijk daarbij ook naar de bedoeling achter de regels: waarom zijn ze er? Durf risico te nemen om ‘anders’ met de regels om te gaan, uiteraard de bedoeling ervan in het achterhoofd houdende.’

Wat heeft het opgeleverd?
Door de bodemsanering en de herontwikkeling te combineren met een slimme mix van maatregelen hebben we op 1 november 2017 een ‘klimaatactieve’ Seringenstraat met:

  • een schone bodem;
  • 23 garageboxen met groene daken;
  • zonnepanelen in combinatie met groendak;
  • klimaatadaptieve opritten naar de garageboxen, met waterdoorlatende grastegels, infiltratiekratten en geveltuintjes langs de muren;
  • van het riool afgekoppelde daken van garagecomplex en drie woonhuizen;
  • heringerichte achtertuinen, waarin meer rekening is gehouden met mogelijkheden voor infiltratie van regenwater, groen als maatregel tegen hittestress en de primeur in een particuliere tuin in Nederland: de regenwaterschutting;
  • achttien door de bewoners zelf (volgens instructie) aangelegde klimaatadaptieve geveltuintjes;
  • tevreden en blije ‘klimaatactieve’ bewoners en een mooi voorbeeldproject om door te geven.